Inzegening en inauguratie van het orgel

img020Rome 28 oktober 2011
Onder grote belangstelling wordt op deze avond het gerestaureerde orgel ingezegend door Mgr. Vittorio Lanzani van de Fabbrica van de St.Pieter, met daarna de inauguratie van het orgel door
Dhr. Liuwe Tamminga.
De restaurateur Pietro Corna uit Bergamo is aanwezig met vrouw en kinderen.
Hij krijgt alle lof. Ieder is het erover eens: het orgel is prachtig van klank.
bluebar

Kerk van de Friezen - Chiesa SS. Michele e Magno

Inzegening en concert ter inauguratie van het gerestaureerde historische orgel in de Kerk van de Friezen,
op
Vrijdag 28 oktober 2011 - 19:00 uur.

img001Organist(a): Maestro Liuwe Tamminga
(Organista titolare della Basilica di S. Petronio a Bologna)

Korte geschiedenis van het orgel

Het orgel in de Kerk van de Friezen is naar alle waarschijnlijkheid gebouwd omstreeks 1750 door Giovanni Corrado
Verlé, welke leefde van 1701/02 tot 1777.
Oorspronkelijk afkomstig uit Triool (zijn naam was Johan Conrad Würle), werkte hij in Rome van 1735 tot aan zijn
dood. Ondanks eerdere veronderstellingen, zijn er thans een betrekkelijk groot aantal orgels van zijn hand bekend.
Deze bezitten allen een zeer bijzondere bouwtechniek en klankkleur, niet gevonden bij enige andere Italiaanse orgelbouwer
uit die tijd, en ongetwijfeld het gevolg van zijn noordelijke afkomst.
Tot voor kort was er weinig of niets over het orgel met zekerheid bekend. Langdurend archief onderzoek (nog steeds
lopende) heeft enkele belangrijke feiten aan het licht gebracht. Het orgel dateert uit omstreeks 1750 en is destijds besteld
door het Vaticaan. Het heeft de eerste 100 jaar gestaan in de Koor Kapel van de St. Pieter als een van de twee
orgels in deze kapel. In september 1850 is het verhuisd naar zijn huidige plaats in de Friese Kerk.
De restauratie is uitgevoerd door Pietro Corna, welke reeds een aanzienlijk aantal orgels van Verlé heeft gerestaureerd.
Prof. Wijnand van de Pol verzorgde het technische en artistieke toezicht van de restauratie.

img004
img002
img003
img005
img006
img007
Welkomswoord door de rector van de Friezenkerk:    
E.P. Tiemen Brouwer

img009
Excellentie Mgr. Vittorio Lanzani, monseigneurs, broeders in het priesterschap;
Excellenties: ambassadeurs van Hare majesteit de koningin, commissaris van de Koningin in de provincie Friesland, leden van de Aartsbroederschap, leden van het Bestuur van de Stichting ‘Vrienden’ van de kerk van de Friezen, leden van de Stichting Projectkoor, dames en heren!

Het is met grote vreugde dat ik u allen aan het begin van deze avond begroet als rector van deze kerk, maar ook in naam van het Bestuur van het Willibrordcentrum en de orgelcommissie. Deze ontmoeting markeert het gelukkige einde van de restauratie van de kerk en van het historische orgel. Drie en een half jaar zaten we in het stof, maandenlang hebben we de H.Mis gevierd onder de steigers, zoals in de stal van Bethlehem. Deze periode is nu voorbij. De kerk is verrezen in nieuwe glorie.
Aan het begin van deze avond zal de zegening van het historisch orgel plaatsvinden door Z.E. Mgr. Lanzani. Hem nodig ik uit nu het woord te nemen om de zegening in te leiden.

img008
img010
Inleidend woord:
door Zijne Excellentie Mgr. Vittorio Lanzani,
Delegaat van de Fabbrica van de Sint Pieter in het Vaticaan
img011

Van harte wil ik een levendig en welgemeend woord van dank uitspreken, in naam bovenal van degenen die de verantwoordelijkheid dragen van de Basiliek van de St. Pieter, waarvan deze kerk een dochterkerk is. Op de eerste plaats in naam van Zijn Eminentie Kardinaal Comastri en van heel het Kapittel.
Op de tweede plaats ook een woord van dank van de kant van onze Aartsbroederschap van het Allerheiligste sacrament, aan wie deze kerk titulair ter bewaring is toevertrouwd. We zijn er blij mee, dat de Broederschap in goede harmonie leeft met de gemeenschap van de Nederlanders.
In het bijzonder wil ik een woord van dank uitspreken aan alle instellingen. Ik zou ze allen bij name moeten opnoemen, maar deze ontschieten me. Op de eerste plaats de Vrienden van het Sint Willibrordcentrum en alle andere instellingen, die op de eerste plaats hebben bijgedragen aan de werkzaamheden tot verfraaiing van deze kerk en aan de restauratie van het orgel. Speciaal denk ik aan het comité dat zich voor de restauratie van het orgel heeft ingezet.
Hierna refereerde Mons. Lanzani aan de kwaliteit van het werk van de restauratie van het orgel: “secondo le regole d’arte” waarna Dhr. Pietro Corna een applaus kreeg. “volgens de regels van de kunst”, d. w. z. met grote zorgvuldigheid en kennis van zaken.
We kunnen zeggen, dat deze kerk een echt sieraad is geworden tussen de kerken van Rome. En ik wil met name bij al het werk dat verricht is, uw geloof opnoemen, dat gebleken is, uw nabijheid aan Rome, aan de stoel van St. Petrus, uw nobele inborst, die nog de mooie dingen weet te waarderen om deze te bewaren.
Nu is dan het moment aangebroken om naar boven te kijken, naar God, en om zijn zegen, volgens de liturgie van de kerk, af te smeken over dit instrument, dat onze generatie en de toekomstige generaties zal helpen om de Heer te loven.

img012
img013
img014
Schriftlezing:
uit de brief van de H. Apostel Paulus aan de christenen van Colosse

img016
Broeders en zusters, bekleedt u dan als Gods heilige en geliefde uitverkorenen met tedere ontferming, goedheid, deemoed, zachtheid en geduld. Verdraagt elkander en vergeeft elkander als de een tegen de ander een grief heeft. Zoals de heer u vergeven heeft, zo moet ook gij vergeven. Voegt bij dit alles de liefde als de band van de volmaaktheid. En laat de vrede van Christus heersen in uw hart; daartoe zijt gij immers geroepen als leden van één lichaam. En weest dankbaar. Het woord van Christus moge in volle rijkdom onder u wonen. Leert en vermaant elkander met alle wijsheid. Zingt voor God met een dankbaar hart psalmen, hymnen en liederen, ingegeven door de Geest. En alles wat gij doet in woord of werk, doet alles in naam van Jezus, de heer, God de vader dankend door hem.

De zegening
- Het zegengebed

In de naam van de vader, van de Zoon en de Heilige geest.
AMEN

De Heer zij met u. A. En met uw Geest.

Broeders en zusters, wij willen opkijken naar God en zijn zegen vragen over dit nieuwe muzikale instrument, maar vooral opdat middels dit instrument onze lof, onze stem meer gewaardeerd moge worden en meer van geloof vervuld moge zijn, wanneer God wordt toegezongen.

img017
Gezegend zijt Gij, Heer onze God,
Oude schoonheid en altijd nieuw,
Die de wereld met uw wijsheid bestuurt
En in uw goedheid haar bekleedt met stralend licht;
U zingen de koren van de engelen toe,
Steeds daartoe bereid op het geringste teken;
U loven de sterren aan de hemel
In het constante ritme van de kosmos;
U verklaart de gemeenschap van de verlosten heilig,
En met hart, stem en leven
Viert zij de glorie van uw naam.

Ook wij, uw volk, feestelijk bijeen hier in uw huis,
Verenigen ons met het lied van het universum
En met de Maagd Maria
Verheerlijken wij de wonderen van uw liefde.

Verleen uw zegening aan alle vertolkers en zangers van uw lof
En aan dit welluidend instrument,
Opdat wij, begeleid door diens harmonieuse akkoorden,
Ons kunnen verenigen
Met de hemelse liturgie.

Door Christus onze Heer.

Amen.

Gezang na de inzegening:
img019
Looft God, looft Hem overal,
Looft de Koning van 't heelal
Om zijn wonderbare macht,
Om de heerlijkheid en kracht
Van zijn naam en eeuwig wezen.
Looft de daden, groot en goed,
Die Hij triomferend doet.
Hem zij eer, Hij zij geprezen.

Hef, bazuin, uw gouden stem,
Harp en fluit, verheerlijkt Hem!
Cither, cimbel, tamboerijn,
Laat uw maat de maatslag zijn
Van Gods ongemeten wezen,
Opdat zinge al wat leeft,
Juiche al wat adem heeft
Tot Gods eer, Hij zij geprezen.

Introductie tot het concert

Het programma is gewijd aan componisten uit de Lage Landen (zelfs uit Friesland) en uit Italië.
Een aantal componisten hebben zowel in de Lage Landen als Italië, vooral in Rome, St. Pieter gewerkt.
Dus componisten uit Amsterdam (Sweelinck), Ruppe (uit Leiden), van Oevering (uit Leeuwarden), van den Kerckhoven en Scronx (uit Brussel), anoniem (uit Antwerpen), de Macque (uit Vlaanderen, maar vooral stichter van een nieuwe klavierschool in Napels, Pietro D'Alem (of misschien wel uit Haarlem), beroemd in Napels, uit Rome: Ferrini, Pasquini, en Frescobaldi (organist v.d. St. Pieter), en tot slot Mozart die in 1766 in Amsterdam de variaties over Willem van Nassau schreef, en in 1770 Rome en de Sixtijnse kapel bezocht, in de tijd dat het orgel van de Friese kerk al bestond.

img020
Programma

Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621)
5 variazioni Ballo del Granduca (“Aria di Fiorenza”)

Giovanni de Macque (1548/50-1614)
Seconde stravaganze

Anonimo olandese (Antwerpen/Anversa, 1599)
Almande de la nonette

Girolamo Frescobaldi (1583-1643)
Toccata per l'Elevazione (Venezia, 1635)
Capriccio V sopra la Bassa Fiamenga (Roma, 1624)

Pietro van Dalem (c. 1550 - c. 1610)
Canzona francesa 1° tono

Giovanni Battista Ferrini (c. 1601-1674)
Ballo di Mantova, 3 variazioni

Gherardus Scronx (1594- ?)
Echo

Abraham van den Kerckhoven (1618-1701)
Salve Regina

Bernardo Pasquini (1637-1710)
Sonata
Pastorale
Toccata 1° tono

Rynoldus Popma van Oevering (1692-1782, Leeuwarden)
Gavotta, Menuet Rondeau, Giga (dalla Suite IV, op. 1, c. 1710)

Christian Friedrich Ruppe (1753-1826)
Rondo (da “Dixhuit Pièces pour l'Orgue”, op. 10, Leiden/Leida, c. 1799)

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)
Adagio für Harmonika KV 356
Divertimento KV 240 Andante grazioso
Variazioni sopra l'inno nazionale olandese Willem van Nassau, KV 25 (Amsterdam, 1766)


img023
img025
img026
img027
img028
img029
img030
img031
img032
img034
img035
img037
img038
img040
Slotwoord:
door de Voorzitter van de Stichting Vrienden van de Kerk v.d. Friezen.

img044
Conclusione dal Preside della Fondazione “Amici della Chiesa dei Frisoni”.

img042
BIOGRAFIE

Liuwe Tamminga (Fries van geboorte) wordt internationaal beschouwd als één van de grootste kenners op het gebied van de Italiaanse orgelmuziek uit de 16de en 17de eeuw. Hij is, samen met Luigi Ferdinando Tagliavini, titularis van de Basilica di S. Petronio te Bologna, waar hij de beide schitterende instrumenten van Lorenzo da Prato (1471- 1475) en Baldassare Malamini (1596) bespeelt.
Hij maakte talrijke cd’s, waaronder het volledige werk van Marc’Antonio Cavazzoni (“Diapason d’Or”, Preis der Deutschen Schallplattenkritik 2005, Goldberg vijf sterren), de Fantasieën van Frescobaldi (beste plaat van de Amadeusmaand 2006 en “Diapason” vijf sterren), “Mozart on Italian organs” (Preis der Deutschen Schallplattenkritik 2006 en “Diapason” vijf sterren), en de opname gewijd aan Andrea en Giovanni Gabrieli, samen met L.F. Tagliavini (“Choc de la musique” en Internationale Platenprijs Antonio Vivaldi van de Fondazione Cini te Venetië 1991). In 2006 verscheen “Gli organi storici dell’Appennino Modenese” (‘’Historische orgels in de Apennijnen bij Modena’’), bekroond door “Musica” en “Diapason” met vijf sterren.
In 2008 verschenen drie cd’s, achtereenvolgens gewijd aan de componist Fiorenzo Maschera, de orgels op de Canarische Eilanden en aan Giacomo Puccini.
Hij speelt regelmatig met de ensembles Concerto Palatino en Odhecaton, met het Orkest van de 18e Eeuw, (dirigent Frans Brüggen), en met het Koninklijk Concertgebouw Orkest.
Hij bezorgde verscheidene uitgaven van orgelmuziek, waaronder de Ricercares uit Musica nova (1540), werken voor klavier van Giovanni de Macque en Pierluigi di Palestrina (Uitgeverij Andromeda), de Ricercares van Jacques Buus (Uitgeverij Forni) en muziek voor twee orgels van Italiaanse meesters rond 1600 (Doblinger Wenen).
Hij kreeg uitnodigingen om masterclasses te geven aan de Accademia di Musica Italiana per Organo te Pistoia, de Corso Internazionale di Musica Antica te Urbino, de Conservatoria van Parma, Mantua, Pesaro, Bergamo, Potenza, Matera, Krakow, Wroclaw, Utrecht, Rotterdam, het New England Conservatory te Boston en het Lemmensinstituut te Leuven.
In 2002 was hij docent aan de Internationale Zomeracademie in Haarlem.
Vanaf 2010 is hij conservator van het museum van muziekinstrumenten “San Colombano, collectie Tagliavini” te Bologna.
Op verzoek van het Koninklijk Huis verleende hij als organist medewerking aan de uitvaartdienst van Prins Claus.
Ook speelde hij in de Kerk van de Friezen bij de inauguratie van het altaar door Paus Johannes Paulus II in 1995.
Zijn intensieve concertpraktijk bracht hem overal in Europa, en in de Verenigde Staten en Japan.

FrieseVlagBIOGRAFIA

Liuwe Tamminga wurdt ynternasjonaal sjoen as ien fan ‘e grutste kenners op it gebiet fan ‘e Italiaanske oargelmuzyk út ‘e 16e en 17e ieu, mei Luigi Ferdinando Tagliavini yn ‘e mande, titelhâlder fan de Basilica di S. Petronio te Bologna, dêr ’t hy de beide bysûnder moaie ynstruminten fan Lorenzo da Prato (1471-75) en Baldassarre Malamini (1596) bespilet.
Detail van de graftombe van Verlé op het Campo Teutonico Dettaglio della

img043
img045
img046
Grote dank gaat uit naar de weldoeners:
- de Nederlands Staat via bemiddeling van de ambassadeur bij de Heilige Stoel, mw. Henriëtte
Barones van Lynden-Leijten (2009-2010†);
- de stichting “Vrienden van de Kerk van de Friezen;
- de stichting “Projectkoor van de kerk van de Friezen”;
- mw. Monique Frank, gewezen ambassadeur bij de Heilige Stoel (2005-2009)
- en vele andere donateurs.
vriendworden

Afdrukken E-mail